НБО «Сангтуда-1» дар давраи истиқлолият
Баъд аз ба даст овардани истиқлолияти давлатӣ соли 1991 Тоҷикистон ба мушкилоти зиёди иқтисодӣ ва энергетикӣ рӯ ба рӯ шуд. Дар солҳои аввали истиқлолият дар кишвар норасоии қувваи барқ хеле зиёд буд. Махсусан дар фасли зимистон мардум ва корхонаҳо бо маҳдудияти барқ зиндагӣ мекарданд. Барои бартараф намудани ин мушкилот Ҳукумати Тоҷикистон рушди соҳаи энергетикаро яке аз самтҳои асосии давлат қарор дод.
Дар ҳамин давра бо ташаббус ва дастгирии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корҳои сохтмони неругоҳҳои барқи обӣ аз нав оғоз гардиданд. Яке аз муҳимтарин иншоотҳои энергетикии давраи истиқлолият Неругоҳи барқи обии «Сангтуда-1» мебошад.
Оғози сохтмон
Сохтмони НБО «Сангтуда-1» ҳанӯз дар давраи Иттиҳоди Шӯравӣ оғоз шуда буд, вале баъди пош хӯрдани СССР ва сар задани мушкилоти иқтисодӣ сохтмон қатъ гардид. Пас аз истиқлолият Ҳукумати Тоҷикистон тасмим гирифт, ки сохтмони ин неругоҳро идома диҳад.
Бо супориш ва дастгирии Эмомалӣ Раҳмон соли 2005 байни Тоҷикистон ва Русия созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расид. Дар асоси ин созишнома корҳои сохтмони НБО «Сангтуда-1» аз нав оғоз шуданд. Дар сохтмон мутахассисони тоҷик ва рус иштирок намуданд.
Раванди сохтмон
Корҳои сохтмонӣ дар шароити душвор анҷом дода шуданд. Барои сохтмони неругоҳ ҳазорҳо коргарону муҳандисон фаъолият мекарданд. Дар иншоот техникаҳои муосир истифода бурда шуданд. Дар муддати кӯтоҳ сарбанд, толорҳои мошинҳо ва дигар иншооти асосӣ сохта шуданд.
Соли 2008 аввалин агрегати неругоҳ бо иштироки Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истифода дода шуд. Баъдан дигар агрегатҳо низ ба кор даромаданд. Ниҳоят неругоҳ пурра мавриди истифода қарор гирифт.
Аҳамияти НБО «Сангтуда-1»
НБО «Сангтуда-1» яке аз калонтарин неругоҳҳои Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Иқтидори он тақрибан 670 мегаватт мебошад. Ин неругоҳ барои таъмин намудани аҳолӣ ва корхонаҳо бо неруи барқ аҳамияти калон дорад.
Сохта шудани НБО «Сангтуда-1»:
- норасоии барқро кам кард;
- рушди саноатро таъмин намуд;
- ба пешрафти иқтисоди кишвар мусоидат кард;
- ҷойҳои нави корӣ фароҳам овард;
- сатҳи зиндагии мардумро беҳтар намуд.
Имрӯз НБО «Сангтуда-1» яке аз дастовардҳои муҳими давраи истиқлолияти Тоҷикистон ба шумор меравад ва рамзи рушди энергетикаи кишвар мебошад.